Δημήτριος Χατζηστεφανίδης

Η Νευρολογία είναι η ειδικότητα εκείνη της Ιατρικής που μελετάει και θεραπεύει τις παθήσεις του Νευρικού και Μυϊκού Συστήματος. Το Νευρικό μας Σύστημα αποτελείται από τον Εγκέφαλο, τον Νωτιαίο Μυελό, τα Περιφερικά Νεύρα, τους Μύες και τις συνάψεις των Νεύρων με τους αντίστοιχους Μύες. Όλη αυτή η σύνθετη δομή με τις πολύπλευρες λειτουργίες της είναι υπεύθυνη για μια σειρά δραστηριοτήτων που περιλαμβάνουν τις ανώτερες γνωσιακές λειτουργίες, τη μνήμη, τη σκέψη, την ομιλία και την κατανόηση, την πολύπλοκη οργάνωση και εκτέλεση των καθημερινών κινήσεών μας, την αισθητηριακή και αισθητική αντίληψη έως και του πιο απομακρυσμένου σημείου του σώματος, καθώς και τον ύπνο και τη διάθεσή μας. Το νευρικό σύστημα είναι αυτό που θα προσλάβει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες, θα τις επεξεργαστεί και θα μας επιτρέψει να αντιδράσουμε κατάλληλα σε κάθε περίσταση.

Υπάρχουν συγκεκριμένα συμπτώματα που θα πρέπει να σας οδηγήσουν σε αναζήτηση συμβουλής από Νευρολόγο. Αν βιώνετε κεφαλαλγίες, πονοκεφάλους ή άλλους πόνους της κεφαλής και του προσώπου, καθώς και πόνους της σπονδυλικής στήλης κυρίως στην περιοχή του αυχένα και της μέσης, είναι σημαντικό να αξιολογηθείτε. Επίσης, αν παρατηρήσετε αδυναμία σε διάφορα μέρη του σώματος, όπως για παράδειγμα δυσκολία στη βάδιση ή το ανέβασμα σε σκάλα, αδυναμία στα χέρια ή ακόμα και αδυναμία στο πρόσωπο που μπορεί να εκδηλώνεται με πτώση των βλεφάρων ή δυσκολία στην όραση, αυτό απαιτεί νευρολογική εκτίμηση.

Μουδιάσματα, αιμωδίες και περίεργα επώδυνα αισθήματα όπως καύσος στα πόδια είναι επίσης ενδείξεις που χρήζουν προσοχής. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η ξαφνική εμφάνιση ενός συμπτώματος, όπως μουδιάσματα ή αδυναμία σε ένα άκρο ή διαταραχή της όρασης, ακόμα και αν αυτό το σύμπτωμα υποχωρήσει γρήγορα από μόνο του, καθώς μπορεί να είναι προμήνυμα μιας βαρύτερης κατάστασης.

Άλλα συμπτώματα που δικαιολογούν επίσκεψη περιλαμβάνουν δυσκολία στη βάδιση, ζάλη, αστάθεια και πτώσεις, τρόμο, επεισόδια απώλειας ή διαταραχής της συνείδησης, διαταραχή στον ύπνο, στη διάθεση και την ενεργητικότητα, καθώς και προβλήματα στη συγκέντρωση, τη μνήμη ή τον λόγο.

Το Νευρικό Σύστημα, λόγω της περίπλοκης φύσης του, μπορεί να υποστεί διάφορες διαταραχές στη λειτουργία του, επηρεάζοντας σημαντικά την ποιότητα ζωής και την ανεξαρτησία των ασθενών. Σήμερα, με την εκρηκτική εξέλιξη που σημειώνει η Νευρολογία, πολλές από τις παθήσεις του Νευρικού Συστήματος μπορούν να αντιμετωπιστούν με επιτυχία, αρκεί να διαγνωστούν ορθά και έγκαιρα, πριν προκαλέσουν μη αναστρέψιμες βλάβες.

Επιπλέον, πολλές από τις νευρολογικές καταστάσεις χαρακτηρίζονται από χρονιότητα. Επομένως, η σωστή επιτήρηση της ενεργότητας μιας παθολογικής κατάστασης και η έγκαιρη αντίδραση σε μια πιθανή επανενεργοποίησή της προφυλάσσει την καλή συνολική κατάσταση υγείας των ασθενών και το θετικό τελικό αποτέλεσμα. Η έγκαιρη διάγνωση, η ορθή θεραπεία και η σωστή παρακολούθηση αποτελούν τη βάση για την επιτυχή αντιμετώπιση των νευρολογικών παθήσεων.

Τα συμπτώματα που περιγράφηκαν νωρίτερα μπορεί να σχετίζονται με μια σειρά από νόσους που αποτελούν κατ' εξοχήν αντικείμενο της Νευρολογίας. Ο Νευρολόγος είναι ο κατάλληλα εκπαιδευμένος επαγγελματίας υγείας που μπορεί να τις διαγνώσει ορθά, να προτείνει την κάθε φορά ενδεδειγμένη θεραπεία και να παρακολουθήσει την απάντηση και την εξέλιξη της κατάστασης βασιζόμενος στην πλέον επίκαιρη επιστημονική γνώση, όπως αυτή καθορίζεται από τις ισχύουσες θέσεις των Επίσημων Εθνικών και Διεθνών Νευρολογικών Οργανισμών.

Τέτοιες παθήσεις περιλαμβάνουν την ημικρανία και άλλες κεφαλαλγίες, την επιληψία και συναφή σύνδρομα, φλεγμονώδεις νόσους του Νευρικού Συστήματος όπως η Πολλαπλή Σκλήρυνση, αγγειακές νόσους του Νευρικού Συστήματος όπως οι αιμορραγίες και τα εγκεφαλικά επεισόδια, καθώς και κινητικές διαταραχές όπως η νόσος του Πάρκινσον, σπασμοί, τρόμος ή δυστονικές συσπάσεις μυών.

Επίσης, αντιμετωπίζονται καλοήθεις και μη όγκοι του Νευρικού Συστήματος, άνοιες και άλλες διαταραχές μνήμης και συγκέντρωσης, κακώσεις και λοιμώξεις του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος, ριζοπάθειες που οφείλονται σε δισκοκήλες ή άλλα μηχανικά αίτια, πολυνευροπάθειες, μυοπάθειες, καθώς και μυασθένεια και συναφή σύνδρομα.

Εκτός της έγκαιρης διάγνωσης, της ορθής θεραπείας και της σωστής παρακολούθησης, σημαντικό ρόλο παίζει η πρόληψη της εμφάνισης των νευρολογικών παθήσεων. Σήμερα, κατανοούμε την ανάγκη της υγιούς γήρανσης του νευρικού συστήματος και τη σπουδαιότητα της ανίχνευσης και εξάλειψης παραγόντων κινδύνου για την εμφάνιση παθολογικών καταστάσεων του κεντρικού νευρικού συστήματος.

Η ενημέρωση και ο κατάλληλος προληπτικός έλεγχος επιτρέπει την επίτευξη του στόχου μιας υγιούς γήρανσης. Μέσω της προληπτικής προσέγγισης μπορούμε να μειώσουμε σημαντικά τον κίνδυνο ανάπτυξης σοβαρών νευρολογικών παθήσεων και να διατηρήσουμε την ποιότητα ζωής σε υψηλά επίπεδα.

Ο ρόλος του Νευρολόγου σήμερα δεν περιορίζεται μόνο στη διάγνωση ή την παρακολούθηση μιας νόσου, αλλά επεκτείνεται και στην παροχή εξειδικευμένων θεραπειών για διάφορες νόσους και τις επιπλοκές τους. Ένα σημαντικό κομμάτι της σύγχρονης Νευρολογίας είναι η παροχή εξειδικευμένων θεραπειών, όπως η αντιμετώπιση της σπαστικότητας, η θεραπεία της ημικρανίας ή της πολλαπλής σκλήρυνσης.

Με την εκρηκτική εξέλιξη της Νευρολογίας, οι δυνατότητες θεραπευτικής παρέμβασης έχουν πολλαπλασιαστεί, προσφέροντας στους ασθενείς περισσότερες επιλογές για τη βελτίωση της κατάστασής τους και την ενίσχυση της ποιότητας ζωής τους. Η ολοκληρωμένη φροντίδα συνδυάζει διάγνωση, θεραπεία, παρακολούθηση και πρόληψη σε ένα συνεκτικό πλαίσιο που στοχεύει στη βέλτιστη φροντίδα του ασθενούς.